Ваш город:
20 лет мы помогаем
Круглосуточно

Құлпытасқа жазылатын сөздер: не жазылады, жазу үлгісі

Құлпытасқа көбіне марқұмның аты-жөні, туған және қайтыс болған күні жазылады. Қаласаңыз, «Жаны жәннатта болсын» сияқты қысқа тілек сөз қосуға болады. Тасқа жазылған сөз ұзақ жылдар тұрады, сондықтан әр әріпті алдын ала тексерген жөн.

Құлпытас дегеніміз қабір басына қойылатын тас. Оны ескерткіш деп те атайды. Құлпытастың түрлерін құлпытас жасау бетінде көрсеттік.

Төменде құлпытас жазу үлгісін, тұрақты тілек сөздерді мағынасымен және анаға, әкеге жазылатын сөздерді береміз. Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы (ҚМДБ) құлпытасқа не жазуға болатынын қалай түсіндіретінін де айтамыз. Соңында әріптерді тексеру тізімі бар.

Үлгі

Құлпытас жазу үлгісі

Жазудың әдеттегі реті жоғарыдан төмен қарай мынадай:

  1. Ай белгісі, қаласаңыз.
  2. «Аяулы анамыз» немесе «Ардақты әкеміз» сияқты сөз.
  3. Марқұмның тегі, аты, әкесінің аты.
  4. Туған күні және қайтыс болған күні.
  5. Тілек сөз, мысалы «Жаны жәннатта болсын».
Тек аты-жөні мен күндері
Тегі
Аты Әкесінің аты
туған күні – қайтыс болған күні
Тілек сөзімен
Аяулы анамыз Тегі
Аты Әкесінің аты
туған күні – қайтыс болған күні Жаны жәннатта болсын
Шебермен сөйлесуге арналған сызба. Нақты орны мен әріп өлшемін шебер макетте көрсетеді.

Тек аты-жөні мен күндерін жазуға да болады. ҚМДБ ережесінде дәл осы мәліметтер аталған, тілек сөз міндетті емес.


Сөздер

Құлпытасқа жазылатын сөздер және мағынасы

Құлпытасқа көбіне тұрақты сөздер жазылады. Кестеге тек кемінде екі сенімді дереккөзде кездесетін сөздерді алдық: e-history.kz, kitap.kz, gov.kz, «Ана тілі» газеті және sozdik.kz сөздігі.

СөзМағынасыҚайда жазылады
Жаны жәннатта болсынМарқұмның жаны жәннатта болсын деген тілек.күндердің астына
Топырағы торқа болсынТорқа дегеніміз жібек мата. Марқұм жатқан топырақ жібектей жұмсақ болсын деген тілек.күндердің астына
Жатқан жері жайлы болсынМарқұм жатқан жер тыныш, жайлы болсын деген тілек.күндердің астына
Мәңгі жүрегіміздесіңСен біздің жүрегімізде мәңгі қаласың деген сөз.күндердің астына, жақындарынан
Сағынышпен еске аламызСені сағынып еске аламыз деген сөз.күндердің астына, отбасынан
Аяулы анамызБіздің қымбатты анамыз.аты-жөнінің үстіне
Ардақты әкемізБіздің құрметті әкеміз.аты-жөнінің үстіне

Тілектерді біріктіріп жазуға болады:

  • Жаны жәннатта, топырағы торқа болсын

Ұзын жазу тасқа сыймауы мүмкін, ал ұзын жазудың әріптері кішірейеді. Сондықтан бір-екі тілек жеткілікті.

Құлпытас жазу үлгісі: «Аяулы анамыз» және «Топырағы торқа болсын»
Үлгі: аты-жөнінің үстінде «Аяулы анамыз», астында «Топырағы торқа болсын».
Кімге

Құлпытасқа жазылатын сөздер: анаға, әкеге

Қазақ тілінде сөз ер мен әйелге қарай өзгермейді. Сондықтан кестедегі тілектер анаға да, әкеге де, бауырға да жазыла береді. Тек бірінші жол өзгереді: анаға «Аяулы анамыз», әкеге «Ардақты әкеміз» деп жазылады. Мысалы:

  • Аяулы анамыз. Сағынышпен еске аламыз
  • Ардақты әкеміз. Жаны жәннатта болсын
  • Мәңгі жүрегіміздесің

Бауырға, атаға немесе әжеге бірінші жол керек болса, оны отбасыңызбен бірге таңдаңыз және тілді жақсы білетін үлкен кісіге көрсетіңіз. Біз бұл жерде жаңа сөз ойлап шығармаймыз: тастағы қате сөз мәңгі қалады.


ҚМДБ түсіндірмесі

Құлпытасқа не жазуға болады

ҚМДБ Ғұламалар кеңесі 2017 жылы «Мұсылман зиратының қағидалары мен талаптары» құжатын бекітті. Онда былай делінген: тасқа марқұмның аты-жөнін, туған және дүниеден өткен күнін жазуға, ай белгісін қоюға рұқсат. Құлпытасқа сурет салуға және тасты мүсін бейнесінде жасауға болмайды. Құран аяттары аяқасты болып кетпес үшін оларды құлпытасқа жазбаған жөн.

2024 жылы ҚМДБ өкілі де осыны түсіндірді: құлпытасқа марқұмның толық аты-жөні мен туған және қайтыс болған күндері жазылса жеткілікті, марқұмның суретін қоюға рұқсат етілмейді (informburo.kz).

Құлпытасқа сурет немесе сүре салуға бола ма

ҚМДБ түсіндірмесі бойынша болмайды. Бірақ Қазақстандағы зираттарда суреті бар құлпытастар да, сүре жазылған құлпытастар да кездеседі. Шешімді отбасы қабылдайды. Отбасы шешсе, Imperial Ritual сүре мен аятты арабша немесе қазақша жазады және портрет салады. Шешім қабылдамас бұрын мешіт имамымен ақылдасыңыз. Арабша мәтінді имамға макетте көрсетіңіз: оны тек араб жазуын оқи алатын адам тексере алады.

Бұл мақалада аят пен дұға мәтіндерін әдейі бермейміз: мұндай мәтінді қолдан көшіргенде қате кетуі оңай. Мұсылман құлпытастарының түрлерін мұсылман ескерткіштері бетінен көріңіз (бет орыс тілінде).

Тексеру

Әріптерді қалай тексеру керек

Тасқа ойып жазылған әріпті оңай өшіре алмайсыз. Сондықтан жазуды тасқа түспес бұрын тексереді, екі адам тексерсе тіпті жақсы.

  • Қазақ әріптері. Шебер ә, ғ, қ, ң, ө, ұ, ү, һ, і әріптерін жаза ала ма, алдын ала сұраңыз. «Қ» орнына «К», «Ұ» орнына «У» жазылса, сөз бұзылады.
  • Аты-жөні. Ескі құжаттарда қазақ есімдері көбіне орыс әріптерімен жазылған, мысалы Қайрат емес, Кайрат. Тасқа қалай жазатынын отбасыңызбен келісіп алыңыз. Аты-жөнін қайтыс болу туралы куәлікпен салыстырыңыз.
  • Күндері. Бір адам макеттен дауыстап оқиды, екіншісі құжатпен салыстырады: күні, айы, жылы.
  • Тілек сөз. Тілекті кестеден дәл көшіріңіз. Өз мәтініңіз болса, оны тілді жақсы білетін үлкен кісіге оқытыңыз.
  • Арабша мәтін. Мешіт имамына көрсетіңіз.
  • Макет. Тасқа жазбас бұрын макет сұраңыз. Макетті жазбаша растаңыз, мысалы WhatsApp арқылы. Сонда отбасының бәрі бір нұсқаны көреді.
Imperial Ritual қызметі

Құлпытас жасаймыз, жазуды макетпен тексереміз

Тас пен пішінді таңдауға көмектесеміз, аты-жөнін, күндерін және тілек сөзді жазамыз. Жұмысты бастамас бұрын макетті көрсетеміз, отбасы әр әріпті тексереді.

  • Аты-жөні мен күндерін жазу
  • Қазақша жазу
  • Отбасы қаласа, арабша жазу
  • Жұмыс алдында макет
Құлпытас таңдау →

Басқа қызметтеріміз туралы: Алматыдағы ритуалдық қызметтер (бет орыс тілінде).


Өлең

Құлпытасқа жазылатын өлеңдер туралы

Құлпытасқа өлең жазғысы келетіндер көп. Бұл мақалада дайын өлең бермейміз. Біз қазақша өлең шығармаймыз, себебі тастағы өлеңнің бір қате жалғауы да мәңгі қалады.

Отбасыңызда өз өлеңіңіз болса, оны тілді жақсы білетін үлкен кісіге оқытыңыз. Ұзын өлеңнің әріптері кішірейеді, көбіне екі жол жеткілікті. Жазу орыс тілінде керек болса, орыс тіліндегі мақаламызды қараңыз: онда сол мақала үшін жазылған орыс тіліндегі өлеңдер бар.


Қысқаша

Жиі қойылатын сұрақтар

Құлпытасқа не жазуға болады?

Марқұмның аты-жөнін, туған және қайтыс болған күнін жазуға болады. ҚМДБ ережесінде ай белгісін қоюға да рұқсат етілген. Қаласаңыз, «Жаны жәннатта болсын» сияқты қысқа тілек қосуға болады.

Құлпытасқа анаға қандай сөз жазылады?

Аты-жөнінің үстіне «Аяулы анамыз» деп жазады. Күндердің астына «Сағынышпен еске аламыз» немесе «Жаны жәннатта болсын» сияқты тілек жазылады.

Құлпытасқа сурет қоюға бола ма?

ҚМДБ ережесі бойынша құлпытасқа сурет салуға болмайды. Зираттарда суреті бар тастар кездеседі, шешімді отбасы қабылдайды. Алдымен мешіт имамымен ақылдасыңыз.

Құлпытасқа аят жазуға бола ма?

ҚМДБ Құран аяттары аяқасты болып кетпес үшін оларды құлпытасқа жазбаған жөн деп түсіндіреді. Отбасы аят жазуды шешсе, арабша мәтінді имамға макетте көрсетіңіз.

Құлпытас пен жазуға көмектесеміз

Таңдаған тасқа қанша сөз сыятынын айтамыз және жұмыс алдында макетті көрсетеміз. Алматыда, Астанада және Қазақстанның басқа қалаларында жұмыс істейміз, қоңырауды тәулік бойы қабылдаймыз.

Қоңырау шалу: +7 700 300 50 98 WhatsApp-қа жазу

Материал анықтамалық сипатта. ҚМДБ ережелері Ғұламалар кеңесі 2017 жылы бекіткен «Мұсылман зиратының қағидалары мен талаптары» құжаты бойынша (ҚМДБ ресми сайтында жарияланған, inbusiness.kz сайтының 14.02.2017 жазбасы бойынша тексерілді) және informburo.kz сайтындағы 2024 жылғы «Әсіре сәндеуге рұқсат жоқ» мақаласы бойынша берілген. Тілек сөздер e-history.kz, kitap.kz, gov.kz, «Ана тілі» газеті және sozdik.kz бойынша салыстырылды, мағынасын біз қарапайым тілмен түсіндірдік. Отбасылар мен өңірлердегі дәстүрлер әртүрлі болады: діни сұрақтар бойынша мешіт имамына жүгініңіз. Мәліметтер 2026 жылғы қарашадағы жағдай бойынша.

Комментарии

Комментарий появится после модерации.

Олег Чепиль — директор Imperial Ritual
Олег Чепиль — директор Imperial Ritual
Олег Чепиль Директор Imperial Ritual

Последние 15 лет я работаю с семьями, переживающими потерю близкого человека, и за это время заметил одну закономерность: люди редко жалеют о том, что сделали. Почти всегда они жалеют о том, чего не успели.

Именно поэтому мы создали Roots — не просто семейное древо, а новый семейный ритуал сохранения памяти.

Если родители рядом — вы успеете сохранить их историю, жизненный опыт и ценности. Это даёт чувство внутреннего спокойствия сегодня и бесценное наследие для ваших детей завтра.
Если близкого человека уже нет — вы сохраните его историю для будущих поколений. А совместные воспоминания и рассказы помогут постепенно вернуть внутреннюю опору и обрести спокойствие, зная, что память о нём будет жить в вашей семье.

В приложении: семейное древо · книга жизни с AI-интервью · поиск и регистрация мест захоронений · молитва в день памяти

Олег Чепиль Директор Imperial Ritual
Бесплатно · для iPhone и Android

Поддержка рядом

Мы понимаем, как трудно говорить о потере близкого. В нашем Instagram – честные истории, практические советы и ответы на важные вопросы. Подписывайтесь, чтобы не остаться один на один с трудностями.

Socials

Читайте так же