+77003005098 
Круглосуточно Кебін дегеніміз мәйітті жуындырғаннан кейін орайтын ақ мата. ҚМДБ пәтуасы бойынша ер адам үш қабат, әйел адам бес қабат матамен кебінделеді. Біз қараған ҚМДБ материалдарында метр жазылмаған. Этнографиялық энциклопедияда ер адамға 20-23 метрдей, әйел адамға 23-25 метрдей ақ мата кетеді деп айтылады.
Төменде қысқаша түсіндіреміз: кебін неше қабат болады, оған неше метр мата керек, ол қалай пішіледі және кебіндеу қалай жасалады. Дінге қатысты мәліметтер Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының (ҚМДБ) материалдары бойынша берілген.
Кебін деген не
Кебін дегеніміз марқұмның денесін орайтын ақ мата. Бұл сөз арабтың «кәфәнә» сөзінен шыққан, ол «орауыш» дегенді білдіреді. Кебінді «ақырет» немесе «шын киім» деп те атайды. Күнделікті сөзде «ақ кебін» деген тіркес те кездеседі. Орыс тілінде оны саван дейді.
ҚМДБ пәтуасында қайтыс болған мұсылманды жуындыру, кебіндеу, оған жаназа намазын оқу және жерлеу парыз кифая деп айтылады. Яғни мұны кейбір мұсылмандар орындаса, қалғандарына міндет болмайды. Мәйітті алдымен жуындырады, сосын кебіндейді, содан кейін жаназа намазын оқиды. Жаназа намазы туралы жаназа намазы деген не мақаласында жаздық.
Кебінге қандай мата алынады
ҚМДБ пәтуасы бойынша кебіннің жақсысы ақ түсті мата. Ол дәке сияқты жұқа болмауы керек. Мата жаңа болуы шарт емес: жуылған таза мата да жарайды. Анықтамалық әдебиетте мақтадан тоқылған ақ мата артық деп айтылады. Бастысы, кебін мәйіттің денесін түгел жабуы тиіс.
Кебін неше қабат: ер адамға және әйел адамға
ҚМДБ-ның 2020 жылғы пәтуасы қауіпті жұқпалы індеттен қайтыс болғандар туралы шыққан. Онда шариғаттың жалпы талабы былай көрсетілген:
«Ер кісі үш қабат матамен, ал әйел бес қабат матамен кебінделеді.»
Әр қабаттың өз аты бар. Ер адамның кебіні үш бөліктен тұрады. Әйел адамның кебініне тағы екі бөлік қосылады.
| Бөлігі | Не үшін | Кімге |
|---|---|---|
| Лифафа | Ең сыртқы орау. | Ер, әйел |
| Изар | Лифафаның үстіне төселетін мата. Мәйітті бастан аяққа дейін орайды. | Ер, әйел |
| Қамис | Көйлек. Жеңі болмайды. | Ер, әйел |
| Химар | Орамал. Әйелдің басы мен шашын жабады. | Әйел |
| Кеудеше | Әйелдің кеудесіне байланатын мата. | Әйел |
Кейбір материалдарда кеудеге байланатын матаны хариқа, ал әйелдің көйлегін кеудеше деп атайды. Мағынасы бір.
Неге кейде бес және жеті қабат дейді
Үлкендерден басқа сан естуге болады. Этнографиялық энциклопедияда дәстүрлі ортада ер адамға бес қабат, әйел адамға жеті қабат, балаға үш қабат мата керек деп жазылған. Бұл халық дәстүрінен келген есеп. ҚМДБ пәтуасындағы сан басқа: ер адамға үш, әйел адамға бес. Отбасыңызда басқаша болса, шешімді имаммен ақылдасып қабылдаңыз.
Мата аз болса не істейді
ҚМДБ материалдарында кебін үш түрге бөлінеді. Жоғарыдағы толық түрі сүннет кебін деп аталады. Кифая кебін дегеніміз жеткілікті түрі. ҚМДБ материалдарында ол екі түрлі берілген. «Жаназа пәтуасында» ер адамды тек изарға немесе лифафаға орайды, ал әйел адамның басына химар, кеудесіне кеудеше байлап, көйлексіз лифафаға орайды. fatua.kz сайтында ең азы ер адамға изар мен лифафа, әйел адамға изар, лифафа және орамал деп жазылған. Зәру кебін өте қиын жағдайда ғана қолданылады: мәйіт табылған матамен кебінделеді. Мұндай жағдайда мешіт имамымен ақылдасыңыз.
Балаға неше қабат керек екенін ҚМДБ материалдарынан таба алмадық. Анықтамалық әдебиетте сәби балаға лифафа мен изар немесе тек лифафа жарайды деп жазылған. Бұл жағдайда да имамнан сұраған дұрыс.
Кебінге неше метр мата керек
Бұл сұрақ көбіне мата алар алдында туады. Біз қараған ҚМДБ материалдарында метр жазылмаған. Онда өлшем дене бойынша берілген. Ал метрмен есеп «Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі» энциклопедиясында бар:
| Энциклопедия мақаласы | Ер адамға | Әйел адамға |
|---|---|---|
| «Кебін» | 20-23 метрдей | 23-25 метрдей |
| «Ақырет кебін» | 10 құлаштай | 12 құлаштай |
Бұл шариғат нормасы емес, шамамен алынған есеп. Энциклопедия оны дәстүрлі қабат санымен бірге береді. Қабат аз болса, мата да азырақ кетеді.
Нақты метр үш нәрсеге байланысты: марқұмның бойына, матаның еніне және қабат санына. Мата ені тар болса, ендерін жалғайды, сондықтан метр көбірек кетеді.
Біздің мұсылманша жерлеу бетіндегі калькуляторда мата екі бөлек берілген: алғашқы жуындыруға 15 метр (10 метрі мәйітті орауға, 5 метрі жууға) және екінші жуындыруға 25 метр.
Мата алар алдында
- Марқұмның бойын біліп алыңыз.
- Дүкенде матаның енін сұраңыз.
- Ақ және дәке сияқты жұқа емес мата таңдаңыз.
- Мешіт имамынан немесе кебінді пішетін адамнан неше метр керек екенін сұраңыз.
Кебін қалай пішіледі
ҚМДБ материалдарында әр бөліктің өлшемі дене бойынша берілген. Төмендегі сызба соны көрсетеді.
Қамисті жеңсіз және қалтасыз пішеді. Лифафаны мәйіттің басы мен аяғын байлайтындай артығымен алады. Кебіндегенде мәйіттің ешбір жері ашық қалмауы керек.
Кебінді кім пішеді
Кебінді әдетте мешіт молдасы немесе мәйітті жуатын адамдар пішеді. Этнографиялық энциклопедияда да кебінді молданың өзі пішетіні айтылады. Мешіттерде бұған үйрететін сабақтар өтеді: ҚМДБ сайтында Қызылорданың «Ақмешіт-Сырдария» мешітіндегі сабақ туралы жазылған. Сондықтан кебінді өзіңіз пішуіңіз міндетті емес. Жақын мешітке хабарласыңыз.
Мәйітті кебіндеу қалай жасалады
ҚМДБ пәтуасы бойынша ер кісіні ер кісі, әйелді әйел жуындырады. Мәйітті жуындырып, құрғатқаннан кейін кебіндейді. Мұны да көбіне сол жуатын адамдар атқарады, отбасына өзі істеу міндетті емес. Қысқаша тәртібі ҚМДБ материалдарында былай берілген.
Ер адамды кебіндеу
- Алдымен лифафаны, оның үстіне изарды төсейді.
- Мәйітті соның үстіне жатқызып, қамис кигізеді.
- Алдымен изармен, сосын лифафамен орайды.
- Кебін ашылып кетпес үшін басынан, аяғынан және ортасынан байлайды.
Әйелді кебіндеу
- Лифафаны жайып, үстіне изарды төсейді, мәйітті жатқызып, қамис кигізеді.
- Шашын екіге бөліп, көйлектің сыртынан кеудесіне қояды.
- Басы мен шашын химармен жабады, кеудесін кеудешемен байлайды.
- Алдымен изармен, сосын лифафамен орап, басынан, аяғынан және ортасынан байлайды.
Дұға мәтіндерін бұл мақалада бермейміз: сұрағыңыз болса, имамнан сұраңыз. Адам қайтыс болғанда алғашқы сағаттарда не істеу керегі қайтыс болған жағдайда не істеу керек мақаласында айтылған.
Кебіннің ақысын кім төлейді
ҚМДБ пәтуасы бойынша кебін ақысы алдымен марқұмның өз мүлкінен төленеді. Мүлкі болмаса, туыстары төлейді. Әйелдің кебінін төлеу күйеуінің міндеті, әйелдің өз қаражаты болса да. Туыстарының жағдайы болмаса, бұл мұсылман жамағатына, яғни жағдайы бар кісілерге жүктеледі.
Кебінді қайдан алуға болады
Кебінге арналған матаны мата дүкенінен немесе ритуалдық агенттіктен алуға болады. Кейбір мешіттерде дайын жинақ болуы мүмкін: ҚМДБ сайтында Алматы облысындағы семинарда ҚМДБ тексеруінен өткен «Кебін» жинағы көрсетілгені жазылған. Жақын мешіттен сұраңыз.
Мұсылманша жерлеу, кебінімен бірге
Imperial Ritual мұсылманша жерлеуге қажеттінің бәрін, соның ішінде кебінді дайындайды. Кебіннің метрі 900 теңгеден басталады. Нақты бағаны менеджерден сұраңыз.
- Кебін
- Мәйітті жуындыру
- Имам және жаназа намазы
- Катафалк және зират
Матаны бөлек алғыңыз келсе, мұсылманша жерлеуге арналған заттар каталогына қараңыз. Басқа қызметтеріміз туралы: Алматыдағы ритуалдық қызметтер (бет орыс тілінде).
Жиі қойылатын сұрақтар
Кебін деген не?
Кебін дегеніміз мәйітті жуындырғаннан кейін орайтын ақ мата. ҚМДБ пәтуасы бойынша ер адам үш қабат, әйел адам бес қабат матамен кебінделеді. Орыс тілінде оны саван дейді.
Кебінге неше метр мата керек?
Біз қараған ҚМДБ материалдарында метр жазылмаған. Этнографиялық энциклопедияда ер адамға 20-23 метрдей, әйел адамға 23-25 метрдей мата кетеді деп айтылады. Нақты метр марқұмның бойына, матаның еніне және қабат санына байланысты, сондықтан оны кебінді пішетін адамнан сұраңыз.
Кебінді кім пішеді?
Кебінді әдетте мешіт молдасы немесе мәйітті жуатын адамдар пішеді. Кебіндеуді көбіне мәйітті жуатын адамдар жасайды: ер кісіні ер кісі, әйелді әйел жуындырады.
Кебінді қайдан алуға болады?
Матаны мата дүкенінен немесе ритуалдық агенттіктен алуға болады, кейбір мешіттерде дайын жинақ болуы мүмкін. Imperial Ritual мұсылманша жерлеуге қажетті кебінді де дайындайды.
Мұсылманша жерлеуге көмектесеміз
Кебінді, мәйітті жуындыруды, имамды, катафалкты және зиратты өз мойнымызға аламыз. Қоңырауды тәулік бойы қабылдаймыз, Алматыда, Астанада және Қазақстанның басқа қалаларында жұмыс істейміз.
Қоңырау шалу: +7 700 300 50 98 WhatsApp-қа жазуМатериал анықтамалық сипатта. Қабат саны, кебін түрлері, кебіндеу тәртібі және кебін ақысы ҚМДБ материалдары бойынша берілген (muftyat.kz сайтындағы 2020 жылғы пәтуа, «Жаназа пәтуасы», ҚМДБ Шариғат және пәтуа бөлімінің fatua.kz сайты). Метр мөлшері мен дәстүрлі қабат саны «Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі» энциклопедиясынан алынды (el.kz). Сәби балаға арналған кебін мен мата туралы мәлімет қазақша Уикипедиядағы «Кебін» мақаласынан алынды. Отбасылар мен өңірлердегі дәстүрлер әртүрлі болады: діни сұрақтар бойынша мешіт имамына жүгініңіз. Мәліметтер мен баға 2026 жылғы қарашадағы жағдай бойынша.
